Βερολίνο, 2015. Ο Πάουλ θέλει να γυρίσει μια ταινία για έναν Σοβιετικό κοσμοναύτη, αλλά τελικά αλλάζει γνώμη. Η Δήμητρα ζει εδώ και κάποια χρόνια στο Βερολίνο, αλλά ακόμα να βρει τον εαυτό της. Ο Καρλ βολοδέρνει στους δρόμους. Η Λανίκα θα προτιμούσε να είναι η Δήμητρα. Η Άλκηστη είναι κλαψιάρα και μισεί τα πρότζεκτ. Ο Αντίλ βλέπει πολλά όνειρα…
Οι ζωές έξι προσώπων διαφορετικής καταγωγής διασταυρώνονται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και των γυρισμάτων ενός ντοκιμαντέρ με θέμα την ενσωμάτωση των Ανατολικογερμανών στη γερμανική κοινωνία μετά την πτώση του Τείχους. Στο φόντο των έξι εξομολογήσεων παρελαύνει η πολιτική επικαιρότητα: το κύμα των ακροδεξιών διαδηλώσεων στη Γερμανία, ο πόλεμος στη Συρία και η έξαρση του προσφυγικού, η οικονομική κρίση και το δημοψήφισμα στην Ελλάδα.
Άνθρωποι, αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και τους άλλους, στο πολλαπλά φορτισμένο και παραδειγματικά πολυπολιτισμικό Βερολίνο.
Μια πολυφωνική, πολυπρισματική αφήγηση, που αποδίδει τα ανθρώπινα αδιέξοδα και την παγκόσμια κατακερματισμένη επικαιρότητα, όπως συναιρείται με το ιστορικό βάθος.
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
ρεπεράζ, το, ουσ. άκλ.: α. (όρος κινη-
ματογρ.) η αναζήτηση και η εύρεση των
κατάλληλων χώρων για τα γυρίσματα
μιας ταινίας. β. ο εντοπισμός κάποιου
πράγματος σε έναν χώρο ύστερα από ΡΕΠΕΡΑΖ
Άλκηστη
19 Μαρτίου 2015
Πίνεις καφέ με μια γυναίκα που δεν τη θυμάσαι.
Όσο και να στύβεις το μυαλό σου, να σκαλίζεις τις αναμνήσεις σου, αυτή δεν υπάρχει πουθενά. Εξαρχής δεν της το έκρυψες, δεν φάνηκε πάντως αυτό να την πτόησε καθόλου. Μετά το πρώτο της SMS (μα ποιος στέλνει πια SMS;) όπου υποστήριζε ότι είχατε γνωριστεί στο σπίτι της Κάτριν (Κάτριν υπάρχουν πολλές, ποιος σου λέει εσένα ότι εκείνη εννοούσε τη δικιά σου την Κάτριν, θα μπορούσε να είναι και συνωνυμία), ακολούθησαν κι άλλα μηνύματα στο ίδιο στιλ, που σκοπό είχαν να σε πείσουν ότι η πρώτη γνωριμία όντως υπήρξε. Το τελευταίο της επιχείρημα ήταν ότι, τη μέρα που γνωριστήκατε, της ανέφερες πως έμενες κάποτε στην Ελλάδα. Έτσι το είπε, όχι ότι είσαι απ’ την Ελλάδα, αλλά ότι έμενες στην Ελλάδα. Οπότε, προφανώς και κόλλησες με τη διατύπωση και άρχισες ταυτόχρονα ν’ αναρωτιέσαι μπας και είσαι εσύ όντως αυτή που είχε γνωρίσει η Μίνα –τ’ όνομα της γυναίκας είναι Μίνα– στο σπίτι της Κάτριν, της κοινής σας φίλης, και άρα δεν πρόκειται για παρεξήγηση. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ούτε που σου περνούσε αυτό απ’ το μυαλό, ότι δηλαδή μπορεί και να μην είναι παρεξήγηση. Σου πρό-τεινε να συναντηθείτε κι εσύ δέχτηκες, επειδή ήθελες να μάθεις τη συνέχεια.
Η Μίνα φέρνει το κουταλάκι με τη σαντιγί στο στόμα της, το γλείφει καλά, κι ύστερα το βυθίζει στο φλιτζάνι, αρχίζει να ανακατεύει τη ζεστή σοκολάτα της και πιάνει την αφήγηση από εκεί που την άφησε. Κάθεσαι εσύ και την παρατηρείς, ακίνητη σχεδόν, στηρίζοντας το κεφάλι σου στ’ αριστερό σου χέρι. Έχει λεπτούτσικα φρύδια και πολλές μικρές καφέ φακίδες. Σ’ αρέσουν πολύ τα πρόσωπα με φακίδες και είσαι σίγουρη πως, αν είχες δει μια φορά το πρόσωπό της, δηλαδή αν είχαν συμβεί τα πράγματα όπως λέει εκείνη, δεν θα το ξεχνούσες.
Η αφήγησή της περιστρέφεται γύρω από το πρώην αφεντικό της, που ήταν, λέει, ένα κάθαρμα και μισό και της είχε κάνει τον βίο αβίωτο. Ούτε στην τουαλέτα δεν μπορούσε να πάει με την ησυχία της, καθόταν ο τύπος με το ρολόι στο χέρι και, όταν εκείνη επέστρεφε, της έλεγε: «Τι έκανες, Μίνα, δέκα λεπτά στην τουαλέτα;». Το γουρούνι. Αραδιάζει η Μίνα πολλές θυμωμένες λέξεις στη σειρά, αλλά της βγαίνουν μ’ έναν πολύ μαλακό τρόπο από το στόμα, λες και οι γουλιές της σοκολάτας που πίνει ενώ μιλάει αναμειγνύονται με τις λέξεις της και τις μαλακώνουν.
Εσύ δεν πολυμιλάς. Ποτέ δεν ξέρεις τι να πεις σε κάτι τέτοιες καταστάσεις, όταν η ίδια η κατάσταση μοιάζει θεμελιωδώς λάθος. Κοιτάζεις μια το πρόσωπο της Μίνας με τις φακίδες και μια τους δυο άντρες που κάθονται σ’ ένα τραπεζάκι παραδίπλα, λοξά απ’ το δικό σας. Τους κοιτάς στα ίσια, αυτοί όμως χαμπάρι δεν παίρνουν, τόσο αφοσιωμένοι είναι στη συζήτησή τους. Η Μίνα τούς έχει γυρισμένη την πλάτη. Πάνω στο τραπέζι τους απλωμένα χαρτιά, στιλό, καφέδες, γυαλιά ηλίου και κάτι που μοιάζει με μαγνητοφωνάκι. Ο ένας απ’ τους δυο, ο πιο φλούφλης, έχει κοκκινίσει κάπως, μπορεί όμως να ’ναι και ιδέα σου, ο άλλος, με το περιποιημένο μούσι και τα σκουλαρίκια, κάνει έντονες χειρονομίες την ώρα που μιλάει, και φαίνεται γενικά να νομίζει ότι είναι ο άρχοντας του σύμπαντος.
Κι η Μίνα, εν τω μεταξύ, έχει πάρει φόρα. Του-λάχιστον τώρα έχει φύγει απ’ την εταιρεία και βρήκε την ησυχία της, λέει. Στην καινούρια της δουλειά, και στην τουαλέτα μπορεί να πάει σαν άνθρωπος και τα ρεπό της μπορεί να πάρει κανονικά και δεν έχει κανέναν συνέχεια πάνω απ’ το κεφάλι της να της φωνάζει Μίνα το ’να και Μίνα τ’ άλλο. Στρέφεις ξανά το βλέμμα σου στους άντρες.
«Ποια είναι η αποστολή σου;» σε ρωτάει ξαφνι-
κά η Μίνα, κι εσύ ακουμπάς το βλέμμα σου πάνω της και προσπαθείς να στηριχθείς από κάπου, να στηρίξεις το βλέμμα σου κάπου, γιατί στο μεταξύ σ’ έχει πιάσει μια ζαλάδα, σαν να σου γλιστρά η πραγματικότητα μέσα απ’ τα χέρια. Ναι, αυτό ακριβώς σκέφτεσαι, ότι σου γλιστρά η πραγματικότητα μέσα απ’ τα χέρια. Και αμέσως μετά σκέφτεσαι ότι πάει, το ’χεις χάσει, ότι πρέπει να είσαι τελείως καμένη αφού κάνεις τέτοιες σκέψεις, και τελικά, μέσα στη ζάλη σου, πιάνεσαι απ’ τις φακίδες της, τις διαλέγεις για στήριγμα, παρόλο που ακόμα κι αυτές σου φαίνονται τώρα λιγότερο πραγματικές.
«Τι εννοείς;» τη ρωτάς.
«Τι σε κινητοποιεί; Δεν έχεις καμιά αποστολή
στη ζωή σου;»
Ύστερα, χωρίς να περιμένει την απάντησή σου, αρχίζει να σου διηγείται για τη γυναίκα που άκουσε να λένε γι’ αυτήν στις ειδήσεις, εδώ και τριάντα χρόνια ξεχύνεται στους δρόμους, έχει οργώσει στο μεταξύ όλη τη Γερμανία, και βρίσκει, λέει, τα ακροδεξιά αυτοκόλλητα και τα ξεκολλάει ή, αν δεν ξεκολλάνε, τα ξύνει με τα κλειδιά της μέχρι να φύγουν και να μη μείνει ούτε ίχνος τους. Και τα συνθήματα των ακροδεξιών πηγαίνει και τα βάφει από πάνω με σπρέι.
«Ένα βράδυ την είδα στον ύπνο μου» λέει η Μίνα, ενώ εσύ ρίχνεις πάλι ένα βλέμμα στους άντρες στο διπλανό τραπέζι, που μοιάζουν τώρα να τσακώνονται, «ήρθε επίσκεψη στο σπίτι μου, χωρίς να την έχω καλέσει, και κάτσαμε στο τραπέζι της κουζίνας και την κέρασα μπίρα».
Η Μίνα κάνει μια παύση και σε κοιτάζει, σαν να περιμένει να πεις κι εσύ τίποτα, εσύ χαμογελάς, κάτι πας να πεις, αλλά εκείνη πετάγεται πάλι. Ψάχνει, λέει, να βρει την αποστολή της, από καιρό την ψάχνει. Και αν δεν τη βρει, θα αναγκαστεί να φύγει από δω, απ’ αυτή την πόλη, όπου ήρθε πριν από πέντε χρόνια, και να πάει αλλού. Όχι αλλού στη Γερμανία, οι άλλες πόλεις της Γερμανίας παραείναι γερμανικές, δεν θα μπορούσε να ζήσει σε καμιά άλλη γερμανική πόλη, αυτό αποκλείεται. Αλλού, γενικά.
Τόσες χώρες υπάρχουν. Και την ώρα που το λέει αυτό η Μίνα, ο φλούφλης, που στο μεταξύ έχει σηκωθεί όρθιος, φωνάζει και κουνάει τα χέρια του, και εκεί που τα κουνάει αρπάζει το ποτήρι με το νερό και λούζει τον μουσάτο, που μένει κόκαλο. Το νερό κυλάει απ’ τα μαλλιά στα μάγουλά του και στάζει απ’ τα γένια του. Όλοι γυρνάνε το κεφάλι τους προς το μέρος του βρεγμένου, ο κόσμος στα τραπέζια και οι σερβιτόρες – ακόμα κι η Μίνα, που μέχρι αυτή τη στιγμή φαινόταν πλήρως απορροφημένη από την αφήγησή της, γυρνάει το κεφάλι της προς το μέρος του, και κανένας δεν κοιτάζει τον δράστη, που έχει μαζέψει τα πράγματά του και κατευθύνεται άρον άρον προς την πόρτα.
Και ξαφνικά πέφτει μια σιωπή μες στο καφέ, λες κι είναι οχτώμισι η ώρα το πρωί κι είσαι σε μια στάση λεωφορείου στο Τσέλεντορφ, όπως τότε που είχες πρωτοέρθει στην πόλη και είχες πάει να κάνεις τη δήλωση κατοικίας, τι κατοικίας δηλαδή, στην άθλια φοιτητική εστία έμενες, αλλά έπρεπε παρ’ όλα αυτά να πας στο δημαρχείο του Τσέλεντορφ να το δηλώσεις, και γύρω ήταν νέκρα και αναρωτιόσουν πού είναι όλοι και πώς και δεν πάει ο κόσμος στις δουλειές του, και μετά κατάλαβες ότι στην περιοχή αυτή μένουν μόνο συνταξιούχοι και εισοδηματίες.
Ή σαν τη σιγή που πέφτει σε μια αίθουσα κινηματογράφου όπου προβάλλεται κάποιο θρίλερ κι έχει μόλις συμβεί κάτι φρικιαστικό, και είσαι σίγουρη ότι από στιγμή σε στιγμή, στο επόμενο πλάνο ή στο μεθεπόμενο, θα ξανασυμβεί κάτι φρικιαστικό. Και μέσα σ’ αυτή τη σιγή που έχει απλωθεί στο καφέ ακούγεται καθαρά η φωνή του μουσάτου που ψελλίζει: «Ένα χαρτομάντιλο, έχει κανείς ένα χαρτομάντιλο;».
