Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου 2012

Οι τρωγλοδύτες της μεσαίας τάξης


Πόσα χρόνια ήσαν εγκατεστημένοι στη βίλα Αμαλία, στο ιστορικό κτίριο του γυμνασίου; Καμιά εικοσαριά, ίσως και παραπάνω. Πόσα χρόνια ήσαν εγκατεστημένοι στην ΥΦΑΝΕΤ, στη Θεσσαλονίκη; Πάνω από πέντε - έξι, αν δεν κάνω λάθος. Πόσα χρόνια θα μείνουν στο Βοξ των Εξαρχείων; Και τι βρήκε η Αστυνομία όταν μπήκε στην Αμαλία; Αδεια μπουκάλια, γύρω στα 1.600, αντιασφυξιογόνες μάσκες και λοιπά εργαλεία κοινωνικού πολέμου.
Μήπως βρήκε στεγασμένους αστέγους για τους οποίους, υποτίθεται, κόπτονται όσοι διεξάγουν αυτόν τον κοινωνικό πόλεμο; Μήπως βρήκε ανέργους που είχαν πάει για να πάρουν το συσσίτιο το οποίο τους πρόσφεραν οι νέοι επαναστάτες; Οχι, μη λέτε τέτοια πράγματα. Αυτά αποκοιμίζουν το επαναστατικό ήθος, αυτά δημιουργούν ψευδαισθήσεις κοινωνικής αλληλεγγύης, αυτά είναι προβλήματα που θα λυθούν μια και καλή, όταν ανατραπεί το σύστημα. Μήπως βρήκε καμιά βιβλιοθήκη, την οποία χρησιμοποιούσαν οι νεαροί καταληψίες για να καλύπτουν τα κενά που αφήνει πίσω της η αστική παιδεία; Ή μήπως όλα αυτά τα χρόνια, τα είκοσι συναπτά, η εξεγερμένη νεολαία της κατάληψης είχε φροντίσει να κάνει αυτό που δεν κάνει το δυναστικό κράτος; Να συντηρήσει το κτίριο, να το σώσει από την κατάρρευση;
Και η κατάληψη της Λέλας Καραγιάννη, που τη θυμήθηκα τώρα δα; Και το διαμέρισμα όπου έμενε η Μαρία Κάλλας, στην Πατησίων, απέναντι από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που και αυτό το έχει καταλάβει η εξέγερση; Θα μου πείτε, ας φρόντιζαν άλλοι γι' αυτό. Ας φρόντιζαν κάποιοι να το έχουν κάνει Μουσείο Κάλλας για να έχουν και κάτι ακόμη να δουν, εκτός από ναρκομανείς, όσοι επισκέπτονται το Εθνικό μας Μουσείο. Πόσες ακόμη καταλήψεις υπάρχουν που δεν τις ξέρουμε; Και πόσο διαφορετικά θα τις αντιμετωπίζαμε αν, όντως, αυτά τα παιδιά φρόντιζαν να κάνουν στα κτίρια που καταλαμβάνουν ό,τι δεν φρόντισε να κάνει η Πολιτεία;
Ομως αν κάτι σε πληγώνει σε αυτή την ιστορία είναι το ότι αυτά τα νέα παιδιά, που υποτίθεται επιθυμούν το καινούργιο, αναπαράγουν ακριβώς την ίδια νοοτροπία με τα δικά τους μέσα. Μεταφράζουν την απαξίωση του δημόσιου χώρου, την περιφρόνηση προς την πόλη στη δική τους γλώσσα. Μόνο και μόνο για να κάνουν την πλάκα τους, για να παίξουν επαναστατικό ράφτινγκ ξέροντας ότι δεν διακινδυνεύουν τίποτε. Δεν ξέρω τι ιδεολογία κουβαλούν μες στα κεφάλια τους, ποιος τους την έδωσε και ποια αρρωστημένη εγωπάθεια τους επιτρέπει να πιστεύουν ότι τους ανήκει ο δημόσιος χώρος. Δεν ξέρω καν αν είναι οι ίδιοι που σε πρώτη ευκαιρία καίνε την Αθήνα. Εκείνο που ξέρω είναι ότι συμπεριφέρονται στην Αθήνα με τον ίδιο τρόπο που συμπεριφέρονται όσοι την καίνε, με την ίδια αδιαφορία και τον ίδιο κυνισμό. Αστόπαιδα, παιδιά μιας μεσαίας τάξης που έβγαλε από τα σπλάγχνα της τους αριστοκράτες του τρωγλοδυτισμού, αποδεικνύουν ότι η κατάρρευση των μεγαλουπόλεων δεν έγινε ούτε από τους απελπισμένους μετανάστες ούτε από τους απόρους. Εγινε από όσους γεννήθηκαν και μεγάλωσαν σε αυτές και δεν είχαν την απαιτούμενη καλλιέργεια για να τις αγαπήσουν.

[Ανόρθοξα] Οι τρωγλοδύτες της μεσαίας τάξης

Πέμπτη 27 Δεκεμβρίου 2012

Πάει ο παλιός ο τρόπος


«Κύριε, θα ήθελα να σας ζητήσω να κάνετε λίγο υπομονή. Ελπίζω ότι μετά τα Χριστούγεννα θα μπορώ να δώσω τα δίδακτρα»… Παρά την πικρή γεύση που αφήνει η παράκληση του 14χρονου κοριτσιού στον καθηγητή στο φροντιστήριο Αγγλικών σε γειτονιά του κέντρου της Αθήνας –πόσα άλλα παιδιά έχουν διακόψει τέτοιες «πολυτέλειες», αφού οι οικογένειές τους παλεύουν για τα στοιχειώδη– στρέφει τη σκέψη στη δύναμη που έχουμε όλοι μέσα μας να παλεύουμε για το μέλλον μας.
Η παράκληση του 14χρονου παιδιού να συνεχίσει τα μαθήματά του χτυπά στη βασική αρτηρία αιμάτωσης ώστε η Ελλάδα να ξεφύγει από το τέλμα της εύκολης, δανεικής ευημερίας. Πρόκειται για ένα αίτημα για μόρφωση, η οποία δεν μπορεί πλέον να προσφέρεται μέσα από τις ευκολίες του παρελθόντος.
Και μ’ αρέσει η περίπτωση του παιδιού που ζητάει να συνεχίσει τα Αγγλικά, διότι το αίτημα ακούγεται… παράταιρο για τα μέχρι προ τριετίας δεδομένα. Η γνώση Αγγλικών ήταν εκ των ων ουκ άνευ για μια κοινωνία «μοντέρνα», όπως η ελληνική. Αλλωστε, όλοι όσοι μεγάλωσαν τα χρόνια της μεταπολίτευσης γνωρίζουν Αγγλικά. Ναι, αλλά πώς τα γνωρίζουν; Πτυχία που έχουν αποκτηθεί κατά τα χρόνια του Γυμνασίου και κατόπιν έχουν αξιοποιηθεί ως προσόντα σε βιογραφικά για την αναζήτηση δουλειάς. Ομως, ως τυπικά προσόντα και όχι ουσιαστικά. Η αλήθεια είναι ότι ο μέσος Ελληνας γνωρίζει λίγα Αγγλικά, και δυστυχώς, αυτό δεν αφορά μόνο την ξένη γλώσσα.
Η λειτουργία του σχολείου, βυθισμένου στο τέλμα της ήσσονος προσπαθείας, αποτυπώνει με ενάργεια την ευρύτερη αποχαύνωση της ελληνικής κοινωνίας, που επί μακρόν πίστεψε ότι με τη μετριότητα μπορεί να προχωρήσει, να ευημερήσει. Και αφού το πετύχαινε, συνέχισε την ίδια συνταγή. Το ίδιο έγινε στην ανωτάτη εκπαίδευση, το ίδιο στη λειτουργία των κρατικών και κοινωνικών υπηρεσιών. Οι κοιτίδες αριστείας, που εύλογα υπάρχουν, ας μην αποτελούν ασπίδα στρουθοκαμηλισμού. Ελάχιστους αφορούν, όχι τους πολλούς. Ο κανόνας ήταν ημίμετρα στη γνώση (αλήθεια, πόσοι γνωρίζουν την Ιστορία της χώρας μας για την οποία επαίρονται;) και ρηχή μόρφωση. Αυτό οδήγησε σε fake (κάλπικη) αξιοκρατία, fake διαφάνεια, fake κουλτούρα, fake κοινωνική αλληλεγγύη.
Η ανάταση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως πλέον μόνο με ξόδεμα ψυχής και χωρίς χρηματική ανταμοιβή μπορεί να συμβεί στο σχολείο και το πανεπιστήμιο, είναι υποχρέωση προς τη νέα γενιά της Ελλάδας. Πρόκειται για μορφωτική διαδικασία, που ξεκινάει από το σχολείο και διαχέεται στην καθημερινή οργάνωση και λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας. Και αυτά δεν είναι αόριστα διακυβεύματα. Σχετίζονται με το πώς κάνουμε τη δουλειά μας απέναντι στον συμπολίτη, πώς διαχειριζόμαστε τις κοινωνικές υπηρεσίες, πώς διαμορφώνουμε πλέον το διαβρωμένο από την κακόγουστη χλιδή αστικό τοπίο, πώς αναζητούμε την ανάπτυξη.
Ο κορμός της κοινωνίας, που καλείται να μαζέψει τα συντρίμμια της χρεοκοπίας, οφείλει να αναζητήσει μέσα του τις μεθόδους και τους κανόνες λειτουργίας και να τους διαμορφώσει σε νέο συμβόλαιο κοινωνικής ευημερίας, είτε αυτό αφορά στους πολιτικούς θεσμούς είτε τις κοινωνικές σχέσεις. Αλλωστε, εν τέλει, δεν έχει σημασία πόσα ταλέντα διαθέτει ένας λαός, αλλά πώς τα διαχειρίζεται.

kathimerini.gr - Πάει ο παλιός ο τρόπος

Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου 2012

Κτίσται


ηλαδή τι ήθελες να μας πεις με την εκπομπή σου για την ποίηση»; Με ρώτησε η μαντάμ φορτωμένη σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Δίπλα της ο γιός της την κοιτούσε σαν αποσβολωμένος. Θα σας τους περιγράψω.

Εκείνη 50άρα με σπορ ταγιέρ (αν μπορεί να υπάρχει μάλλινο σπορ ταγιέρ) και ένα βαρύ κόσμημα πάνω από το ζιβάγκο και μέσα από το σακάκι και εκείνος 16αρης αντισυμβατικός. Σακίδιο μαρκάτο αλλά και μπογιατισμένο με μαρκαδόρους. Το σύμβολο της ειρήνης, της αναρχίας, κάποια άλλα αρχικά – κοριτσιών ελπίζω. «Τι ήθελες να πεις με την εκπομπή σου»; Σαν να με ρωτούσε «τι να μας πουν και οι ποιητές!».
Απάντηση δεν έδωσα, χρονιάρα μέρα, χαμογέλασα όμως οπότε αυτή πήρε θάρρος. «Τι θα κάνει αυτό το παιδί;». Με το που είπε «παιδί» νομίζω ότι το ταρακούνησε και λίγο από το μπουφάν. Έλα ντε; Η ποίηση δεν έχει πει τίποτα επί αυτού οπότε και εγώ δεν είχα τι να της πω. «Δουλειά αύριο θα έχει»; «Τι θα σπουδάσει;» «Τι θα τον κάνω;». Εδώ σίγουρα το ταρακούνησε το μπουφάν. Ο γιός όσο κι αν η «συζήτηση» το απαιτούσε δεν είχε θλιμμένη όψη. Ήταν μάλλον χαμογελαστός πίσω από την πλάτη της. Κάθε φορά που τον κοιτούσε βέβαια, εκείνος σοβάρευε. Τα οράματα της μαμάς θέλουν σκυθρωπότητα. «Αχ, κύριε Θεοδωράκη μου, γι'αυτά να κάνετε εκπομπές» μου είπε με μια δόση λύπησης πριν μου γυρίσει την πλάτη. Και καθώς την έβλεπα να φεύγει στο νου μου ήρθε ένα ποίημα που δεν χώρεσα στην εκπομπή για τους ποιητές. Του Κωνσταντίνου Καβάφη βέβαια.

Κτίσται
Η Πρόοδος οικοδομή είναι μεγάλη - φέρει
καθείς τον λίθον του• ο είς λόγους, βουλάς, ο άλλος
πράξεις - και καθημερινώς την κεφαλήν της αίρει
υψηλοτέραν.
Θύελλα, αφνίδιός τις σάλος
εάν επέλθη, σωρηδόν οι αγαθοί εργάται
ορμώσι και το φρούδον των υπερασπίζοντ' έργον. Φρούδον, διότι καθενός ο βίος δαπανάται
υπέρ μελλούσης γενεάς, κακώσεις, πόνους στέργων,
ίνα η γενεά αυτή γνωρίση ευτυχίαν
άδολον, και μακράν ζωήν, και πλούτον, και σοφίαν
χωρίς ιδρώτα ποταπόν, ή δούλην εργασίαν. Αλλ' η μυθώδης γενεά ουδέποτε θα ζήση•
η τελειότης του αυτή το έργον θα κρημνίση
κ' εκ νέου πας ο μάταιος κόπος αυτών θ' αρχίση.

Διαβάστε ξανά μία μία τις λέξεις. Δεν θα δυσκολευτείτε πολύ (όλο και κάτι θα έχει μείνει από τα έξι χρόνια αρχαία). Λέει πολλά για την Ελλάδα και για το πρόβλημα σήμερα - που ήταν το πρόβλημα πάντα. Λέει πολλά για την ελληνική οικογένεια που μπορεί να ναι και η αρχή των δεινών. H μανία των γονιών να εξασφαλίσουν – με το ζόρι - το μέλλον των παιδιών τους σημάδεψε αν δεν κατέστρεψε πολλά παιδιά. Που με την σειρά τους χάραξαν και χαράσσουν λάθος το μέλλον της Ελλάδας. Άβουλα παιδιά σε αχρείαστους ρόλους. Από γονείς που τα ξέρουν όλα και τα «προσφέρουν» όλα. Και τώρα επιπλέον τα παιδιά θα πρέπει να πληρώσουν και τον λογαριασμό της οικοδομής (και ας γκρεμίστηκε).

Κτίσται | ΘΕΜΑΤΑ | Protagon

Ζητείται φιλάνθρωπος


Αν επιστρέψουμε ένα χρόνο και τρεις πρωθυπουργούς πίσω, θα δούμε τον Λουκά Παπαδήμο να παίρνει εορταστικό γεύμα με τους άστεγους της Αθήνας. Κάποιοι το βρήκαν τρυφερό και κάποιοι άλλοι λαϊκίστικα σκληρό. Εγώ το είχα βρει συμπαθητικό. Κανένας δεν το είχε δοκιμάσει προηγουμένως. Οι πρωθυπουργοί μας αποφεύγουν αυτά τα ανοίγματα προς τη συμπόνοια. Φοβούνται μην κατηγορηθούν για υποκρισία. Στην Ελλάδα, άλλωστε, δεν ανθίζουν αγνά κίνητρα.
Εκ των πραγμάτων όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί περιορίζονται στα κάλαντα, αποτελώντας, τις περισσότερες φορές, κομμάτι μίας γελοίας φωτογραφίας. Δεν τους ενοχλεί, είναι η παράδοση. Ομοίως, προτιμούν να σταθούν κάτω από ένα σβηστό φουγάρο ή αγκαλιά με συνδικαλιστές, από το να πιάσουν την κουτάλα και να σερβίρουν φαγητό σε μερικούς άστεγους. Αμερικανιές, θα πείτε. Ναι, αμερικανιές. Που είναι το πρόβλημα σας; Οι Έλληνες πολιτικοί αρνούνται με εμμονική συνέπεια να βάλουν λίγη φιλανθρωπία στην επικοινωνία τους. Πιθανότατα επειδή σε πολλούς θα φανεί αστείο, θα είναι σαν να σε ακρωτηριάζει κάποιος και μετά να σου φέρνει γλυκά στο νοσοκομείο.
Το ίδιο, περίπου, δεν ακούγεται και για τη φιλανθρωπία των πλουσίων; Επιστρέφουν, λέει, μερικά από όσα άρπαξαν από την κοινωνία. Μη ξεχνάτε και την περίπτωση του σχολείου στη Θεσσαλονίκη, με τους συνδικαλιστές να αρνούνται τη χορηγία της πολυεθνικής. Στην ελληνική κοινωνία παρατηρείται κάτι παράξενο. Υπάρχει διάθεση προσφοράς, αλλά δεν υπάρχει η σχετική κουλτούρα. Δεν έχουμε ισχυρά δίκτυα φιλανθρωπίας και εθελοντισμού. Και έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε τις περισσότερες προσπάθειες με καχυποψία. Ποτέ μου δεν θα πίστευα ότι το Χαμόγελο του Παιδιού θα γονάτιζε λόγω οικονομικής καχεξίας. Αλλά και δεν θα περίμενα να δω τις ουρές που σχηματίστηκαν για την προσφορά βοήθειας, έπειτα από το κάλεσμα του Mega.
Κάποιος, λοιπόν, πρέπει να κάνει το βήμα για τη δημιουργία ενός σοβαρού δικτύου κοινωνικής αλληλεγγύης. Να είναι πολιτικός; Δύσκολο, δεν τους εμπιστεύεται ο κόσμος και οι ίδιοι δεν το τολμούν. Η Εκκλησία; Δεν τη συμπαθούν όλοι και κρύβει αμαρτίες κάτω από το ράσο. Μην είναι κάποια ΜΚΟ; Ελάτε τώρα. Οι δήμαρχοι; Χμ... Κάποιοι πλούσιοι; Δεν ακούγεται ωραίο στην Ελλάδα. Tελικά δεν υπάρχει, δεν μας κάνει κανείς. Είμαστε ένας πονόψυχος, φιλάνθρωπος λαός, αλλά, τι κρίμα, δεν υπάρχει κάποιος για να μαζέψει τους καρπούς της φιλανθρωπίας μας για να ταϊσει πεινασμένα στόματα. Τέλειωσαν και οι τύψεις, όλα μια χαρά.

Ζητείται φιλάνθρωπος | ΘΕΜΑΤΑ | Protagon

Τρίτη 25 Δεκεμβρίου 2012

Πότε γεννήθηκε ο Χριστός



Ο Ιώσηπος ήταν τριάντα χρόνων, όταν το 66 μ.Χ. μετείχε στην επανάσταση των Ιουδαίων εναντίον της Ρώμης. Οι λεγεώνες του στρατηγού Βεσπασιανού έφτασαν σπέρνοντας φωτιά και σίδερο. Η επανάσταση κάμφθηκε. Ο Ιώσηπος και κάποιοι άλλοι βρέθηκαν πολιορκημένοι μέσα στον περίλαμπρο ναό της Ιερουσαλήμ. Οι προμαχώνες έπεφταν ο ένας μετά τον άλλο. Στους ελάχιστους που απέμεναν, ο Ιώσηπος πρότεινε να παραδοθούν. Κόντεψαν να τον σφάξουν επιτόπου. Προτιμούσαν τον θάνατο. Έβαλαν κλήρο κι άρχισαν να σκοτώνονται ένας ένας μεταξύ τους, με τη σειρά. Όταν ο Ιώσηπος έμεινε μόνος με άλλον ένα, επανέλαβε την πρόταση να παραδοθούν. Ο άλλος δέχτηκε. Βγήκαν και συνελήφθησαν από τους στρατιώτες του Βεσπασιανού που σκεφτόταν, τι να τους κάνει: Να τους εκτελέσει ή να τους πουλήσει δούλους;

Ο Ιώσηπος ξεδιάντροπα «προφήτεψε» ότι ο Βεσπασιανός θα γινόταν αυτοκράτορας κι ο στρατηγός κολακεύτηκε και τον πήρε στη συνοδεία του. Όταν η «προφητεία» επαληθεύτηκε, ο Βεσπασιανός αναβάθμισε τον Ιώσηπο σε σύμβουλό του.

Στην Ιουδαία, η επανάσταση αναζωπυρώθηκε. Στάλθηκε να την καταπνίξει ο Φλάβιος Τίτος. Ο Ιώσηπος ήταν μαζί του. Ξαναβρέθηκε στην Παλαιστίνη, αυτή τη φορά στο πλευρό των κατακτητών. Η επανάσταση πνίγηκε στο αίμα κι ο Τίτος ξεθεμελίωσε την Ιερουσαλήμ, μαζί με τον ναό. Ήταν το 70 μ.Χ. Ο Ιώσηπος αποφάσισε να γράψει ιστορία. Έπρεπε όμως να είναι ιουδαϊκή, χωρίς να θίγεται η Ρώμη. Και να δικαιολογείται η επανάσταση του 66 αλλά και η καταστολή της το 70. Την είπε «Εβραϊκές αρχαιότητες». Ήταν έτοιμη το 93 μ.Χ.
Στο 12ο κεφάλαιο του βιβλίου του «Εβραϊκές αρχαιότητες», ο Ιώσηπος μιλά για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Με λεπτομέρειες για τη ζωή και τον θάνατό του. Στο 18ο κεφάλαιο, υπάρχουν δυο τρεις γραμμές που, κάπως ξεκάρφωτα, αναφέρουν ότι «την εποχή εκείνη έζησε ο Ιησούς, ένας άγιος άνθρωπος, αν μπορεί να ονομαστεί άνθρωπος, επειδή έκανε πράγματα θαυμαστά και δίδαξε τους ανθρώπους και αυτοί δέχτηκαν με χαρά την αλήθεια. Και τον ακολούθησαν πολλοί Εβραίοι και πολλοί Έλληνες. Ήταν ο Μεσσίας».
Αυτή είναι η πρώτη (και για αιώνες μοναδική) αναφορά στον Χριστό από μη χριστιανό ιστορικό. Οι επόμενες αναφέρονταν όχι στον Χριστό ως πρόσωπο αλλά στον χριστιανισμό και στους χριστιανούς. Οι οποίοι χριστιανοί έγραψαν για τον Χριστό μετά το 60. Τότε υπολογίζεται ότι γράφτηκαν τα «πρωτότυπα» Ευαγγέλια. Τα «αντίγραφα» που εμείς γνωρίζουμε, δεν είναι πιο παλιά από τον 3ο αιώνα μ.Χ.

Πάνω σ’ αυτά τα γεγονότα στηρίχθηκε ο προβληματισμός για το αν υπήρξε στ’ αλήθεια ο Χριστός. Το επιχείρημα της άλλης πλευράς είναι πως η ύπαρξή Του αποδεικνύεται από το γεγονός ότι δώδεκα αγράμματοι μαθητές και καμιά εξηνταριά «οπαδοί» κατάφεραν να διαδώσουν τον χριστιανισμό στα πέρατα της οικουμένης και να τον καταστήσουν θρησκεία εκατομμυρίων ανθρώπων. Το αντεπιχείρημα είναι ότι ο Κομφούκιος, ο Βούδας, ο Μωάμεθ προσπάθησαν μόνοι τους. Όμως ο Κομφούκιος, ο Βούδας, ο Μωάμεθ δεν ήταν αγράμματοι.
Κύριο χαρακτηριστικό των Σαδδουκαίων ήταν η εμμονή στο γράμμα του Μωσαϊκού Νόμου και η απόρριψη της παράδοσης. Αντίπαλοί τους, οι Φαρισαίοι πίστευαν στη θεία πρόνοια, στην αιωνιότητα της κόλασης, στην αθανασία της ψυχής και στην ανάσταση των νεκρών. Μια τρίτη ομάδα, οι Εσσαίοι, ζούσαν σε κοινόβια, ήταν προσκολλημένοι στην κοινοκτημοσύνη, ποτέ δεν έλεγαν ψέματα, απέφευγαν το εμπόριο και θεωρούσαν την σεξουαλική σχέση αναγκαίο κακό για τη διαιώνιση του είδους. Η συμπεριφορά τους, όταν ο Τίτος κυρίευσε την Ιερουσαλήμ, προδίκαζε την αντιμετώπιση των μαρτυρίων από τους χριστιανούς της ίδιας αλλά και της μετέπειτα εποχής. Σαδδουκαίοι, Φαρισαίοι και Εσσαίοι αποτελούσαν τους τρεις θρησκευτικούς πόλους, γύρω από τους οποίους συνασπίζονταν οι Ιουδαίοι της εποχής του Χριστού.

Σαδδουκαίοι οι λίγοι, Φαρισαίοι οι πολλοί, οι γραμματείς ήταν επαγγελματική τάξη με «ειδικότητα» στην ερμηνεία του αρχαίου Νόμου του Μωυσή. Ο πιο επιφανής ανάμεσά τους ήταν ο Χιλέλ (70 π.Χ. – 10 μ.Χ.) που δίδασκε ότι η ζωή πρέπει να χαρακτηρίζεται από «αγάπη προς τον άνθρωπο, αγάπη προς την ειρήνη, αγάπη προς τον Νόμο». Κι όταν τον ρώτησαν, τι είναι ο Νόμος, αποκρίθηκε: «Ο συ μισείς, ετέρω μη ποιήσεις» (Ό,τι εσύ μισείς, μην το κάνεις σε άλλον). Συνιστούσε «να μην κρίνεις τον γείτονά σου, πριν να μπεις στη θέση του» και καθόρισε επτά κανόνες για την ερμηνεία του Νόμου, προσπαθώντας να συμβιβάσει τις αντιμαχόμενες φατρίες. Στα 30 π.Χ., ο βασιλιάς Ηρώδης ο Μέγας τον διόρισε πρόεδρο του Σανχεδρίν (Μέγα Συνέδριο από 71 άτομα που ασκούσαν την ανώτατη θρησκευτική και δικαστική εξουσία επί των Εβραίων αλλά που κάποιες αποφάσεις τους, όπως η θανατική καταδίκη, έπρεπε να εγκριθούν από την πολιτική ηγεσία).

Στους τελευταίους π.Χ. αιώνες, πλήθαιναν οι προφητείες ότι θα έλθει ο Μεσσίας και θα απαλλάξει τους Ιουδαίους από την καταπίεση. Οι «Ψαλμοί του Σολομώντα» (περίπου 50 π.Χ.) προεξοφλούσαν την έλευσή του. Το «Βιβλίο του Ενώχ» (170 με 66 π.Χ.) προφήτευε τη βασιλεία των Ουρανών. Γύρω στο 150 π.Χ. δημοσιεύτηκαν χρησμοί για το ίδιο θέμα. Οι ειδικοί διαβλέπουν ανατολική επιρροή από τον Μίθρα και τον Ζαρατούστρα. Οι ρεαλιστές τα αποδίδουν στα πάθη των Ιουδαίων είτε υπό τους Σελευκίδες είτε υπό τους Πάρθους είτε υπό τους Ρωμαίους και τα όργανά τους. Ήδη, ο Ησαΐας (8ος αιώνας π.Χ.) είχε μιλήσει για την έλευσή του και τον είχε προσδιορίσει ότι θα προέρχεται από την βασιλική γενιά του Δαβίδ. Οι ευαγγελιστές Λουκάς και Ματθαίος ειπώθηκε ότι επέλεξαν την Βηθλεέμ ως τόπο γέννησης του Ιησού του Ναζωραίου, επειδή εκεί ζούσαν μέλη της παλιάς βασιλικής οικογένειας του Δαβίδ. Η Βηθλεέμ άλλωστε ήταν έξω από τα όρια της επικράτειας του Ηρώδη Αντύπα, όταν διέταξε την «σφαγή των νηπίων».

Ο Ηρώδης ο Μέγας πέθανε το 4 π.Χ., χρονιά που προσδιορίζεται και ως αυτή της γέννησης του Χριστού. Με διαθήκη του, η επικράτεια χωρίστηκε στα τρία, ένα κομμάτι για κάθε παιδί του: Ο Φίλιππος πήρε την ανατολική πλευρά (Βαταναία). Ο Ηρώδης Αντύπας την Πέραν του Ιορδάνη χώρα και την Γαλιλαία, όπου η Τιβεριάδα και η Ναζαρέτ. Και ο Αρχέλαος τη Σαμάρεια, την Ιδουμαία και την Ιουδαία όπου η Βηθλεέμ, η Χεβρών, η Εμμαούς και βέβαια η Ιερουσαλήμ.

Αμέσως, οι Ιουδαίοι επαναστάτησαν ενάντια στον Αρχέλαο, παρά τις προτροπές του Χιλέλ να διαφυλάξουν την ειρήνη. Έστησαν στρατόπεδο με σκηνές γύρω από τον Ναό. Υπήρχαν εκεί και απλοί προσκυνητές που είχαν φθάσει από άλλες περιοχές για να γιορτάσουν το Πάσχα (4 π.Χ.). Τα στρατεύματα του Αρχέλαου δεν έκαναν διακρίσεις. Έσφαξαν 3.000 ανάμεσα στους οποίους και τους άτυχους προσκυνητές. Νέα σφαγή ακολούθησε ανήμερα της Πεντηκοστής. Ο περίβολος του Ναού πυρπολήθηκε, οι θησαυροί αρπάχτηκαν και πολλοί Ιουδαίοι αλληλοσκοτώθηκαν για να γλιτώσουν τα βασανιστήρια.

Οργανώθηκαν αντιστασιακές ομάδες στα βουνά και στα λαγκάδια. Σκότωναν όποιον δήλωνε οπαδός της Ρώμης. Μια από τις αντιστασιακές ομάδες κυρίευσε την πόλη Σεπφωρίδα, πρωτεύουσα της Γαλιλαίας. Επενέβη ο διοικητής της Συρίας, Ουάρος: Με στρατό 20.000 ανδρών, εισέβαλε στην Παλαιστίνη και την ξεθεμελίωσε, σταύρωσε 2000 επαναστάτες και πούλησε δούλους 30.000 Εβραίους, στασιαστές ή μη. Μια πρεσβεία Ιουδαίων στάλθηκε στη Ρώμη να παρακαλέσει τον αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο να τους απαλλάξει από το «βασίλειο». Ο αυτοκράτορας κατάργησε τον Αρχέλαο και προσάρτησε την Ιουδαία ως ρωμαϊκή επαρχία διοικούμενη από επίτροπο που θα αναφερόταν στον διοικητή της Συρίας (6 μ.Χ.).

Ο Οκταβιανός έζησε ως το 14 μ.Χ. Ο διάδοχός του Τιβέριος βασίλευσε ως το 37 μ.Χ. οπότε δολοφονήθηκε. Στυγνός δολοφόνος και ημιπαράφρων, ασχολιόταν με την εξάλειψη κάθε πραγματικού ή υποτιθέμενου αντιπάλου του στη Ρώμη και άφησε την Ιουδαία στην ησυχία της. Στα χρόνια του σταυρώθηκε ο Χριστός. Πότε όμως γεννήθηκε;

Οι ευαγγελιστές Λουκάς και Ματθαίος τοποθετούν την γέννηση «τις ημέρες που ο Ηρώδης ήταν βασιλιάς της Ιουδαίας», που σημαίνει πριν από το 4 π.Χ. Ο Λουκάς λέει ότι ο Ιησούς ήταν περίπου τριάντα χρόνων, όταν τον βάπτισε ο Ιωάννης «το 15ο έτος της βασιλείας του Τιβέριου», που σημαίνει 28 με 29 μ.Χ., οπότε η γέννηση τοποθετείται στα 2 με 1 π.Χ. Ο Λουκάς αναφέρει έτος γέννησης τη χρονιά που έγινε απογραφή πληθυσμού «ηγεμονεύοντος της Συρίας του Κυρηνίου» αλλά ο Κυρήνιος ήταν εκεί διοικητής από το 6 ως το 12 μ.Χ., ενώ η συγκεκριμένη απογραφή τοποθετείται από τον Ιώσηπο στα 6 με 7 μ.Χ. Πολλοί πιθανολογούν ότι ο Λουκάς συγχέει την απογραφή επί Κυρήνιου με εκείνη επί διοικητή Συρίας Σατουρνίνου που μνημονεύεται από τον Τερτυλλιανό. Αυτή όμως έγινε το 8 – 7 π.Χ., οπότε η γέννηση τοποθετείται πριν από το 6 π.Χ.

Διακόσια χρόνια αργότερα, ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς (150 – 215 μ.Χ.) συγκέντρωσε όλες τις πολλές απόψεις και αποφάνθηκε ότι ο Ιησούς γεννήθηκε στις 17 Νοεμβρίου του 3 π.Χ. Άλλοι τοποθετούν την γέννηση στις 19 Απριλίου και άλλοι στις 20 Μαΐου. Στην αρχή, η γέννηση γιορταζόταν την 6η Ιανουαρίου. Στα 354, η Ρώμη και άλλες εκκλησίες της Δύσης επέλεξαν την 25η Δεκεμβρίου. Οι ανατολικές εκκλησίες κατηγόρησαν τις δυτικές για παραχωρήσεις στην ειδωλολατρία αλλά περί τα τέλη του αιώνα προσχώρησαν κι αυτές στην 25η Δεκεμβρίου. Υπήρχε λόγος:

Η χριστιανική θρησκεία είχε να παλέψει και με τις βαθιά ριζωμένες αρχαίες δοξασίες που αποδεικνύονταν πολύ πιο επικίνδυνος εχθρός από τους παλιούς αυτοκράτορες των εποχών των διωγμών. Με την επικράτηση του χριστιανισμού, η πρωτοχρονιά μεταφέρθηκε στις 6 Ιανουαρίου, ημέρα των Φώτων και της πνευματικής γέννησης του Χριστού. Η εμφάνιση του Θεανθρώπου ήταν ένας καλός λόγος για να πάρουν δρόμο οι ψυχές των νεκρών. Εξαφανίζονταν, λοιπόν, στις 6 κι όχι στις 8 Ιανουαρίου, όπως πρέσβευε η λαϊκή αντίληψη των Ρωμαίων. Ο κύριος αντίπαλος του χριστιανισμού, ο Μίθρας, ήταν ο ανίκητος θεός Ήλιος του οποίου τη γέννηση γιόρταζαν οι πιστοί του στις 25 Δεκεμβρίου. Η ημέρα αυτή ονομαζόταν «natalis invicti soli» (γέννηση του αήττητου ήλιου) καθώς λογιζόταν εσφαλμένα ότι συνέπιπτε με το χειμερινό ηλιοστάσιο. Υπέθεταν δηλαδή ότι από τις 25 Δεκεμβρίου κι έπειτα μεγάλωνε η μέρα και μίκραινε η νύχτα, άρα ο ήλιος έβγαινε νικητής στη μάχη με το σκοτάδι. Στην πραγματικότητα, το χειμερινό ηλιοστάσιο συμπίπτει με τις 21 Δεκεμβρίου.

Στα 354 μ.Χ., η χριστιανική εκκλησία της Ρώμης διαχώρισε τη γέννηση από τη βάπτιση του Χριστού και καθιέρωσε την 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα των Χριστουγέννων. Ο Χριστός έγινε ο Ήλιος που φέρνει το φως στον κόσμο και με τη γέννησή του ξεκινά η νέα χρονιά. Η χριστιανική πρωτοχρονιά μεταφέρθηκε στη μέρα αυτή.

To άρθρο αντλήθηκε από εδώ Πότε γεννήθηκε ο Χριστός | ΘΕΜΑΤΑ | Protagon