Ο Φιλόξενος Καρδινάλιος είναι ένα αφήγημα για πουλιά. Το πουλιά εμφανίζονται και εξαφανίζονται, δηλώνουν με παράξενους τρόπους την παρουσία τους… Ο βόρειος καρδινάλιος ένα από τα εντυπωσιακότερα πουλιά της τάξης των στρουθιόμορφων, παίρνει την ονομασία του από το ιερατικό αξίωμα του καρδινάλιου, καθώς το φτέρωμά του έχει βαθύ πορφυρό χρώμα, το ράμφος του είναι κατακόκκινο και κωνικό, και το περιβάλλει μια λεπτή μαύρη μάσκα με τα χρώματα της ιερατικής στολής. Η λάθη «καρδινάλιος» προέρχεται από το λατινικό cardo, δηλαδή «μηχανισμός» ή «άξονας πόρτας», που εδώ χωρίζει τον υλικό και τον πνευματικό κόσμο, και μέσα από αυτήν περνάνε θα θεία μηνύματα. Όμως σε πολλούς πολυτισμούς και θρησκείες το πουλί με την ονομασία αυτή θεωρείται επίσης αγγελιαφόρος του πνεύματος και συνδέεται με μύθους και παραδόσεις που αφορούν την υγεία, την ευτυχία, την ανανέωση, ιστορίες ελπίδας. …
Στον Φιλόξενο Καρδινάλιο αφηγητής είναι ο Αγάθης Μπερτουμής. Αυτόν ακούμε σε όλη την ιστορία για το πανδοχείο και τον καρδινάλιο, στην οποία πρωταγωνιστεί. Όμως διαλέγει τον εξής τρόπο αφήγησης: αφηγείται τους διαλόγους που έγιναν στο παρελθόν ανάμεσα σε αυτόν και στα πρόσωπα της ιστορίας. Όλες οι φωνές περνάνε μέσα από τη δική του φωνή που μιλά στο παρόν, και μάλιστα ακούγεται συχνά ο ενεστώτας. …
Ο Γονατάς χάρη στον τρόπο που χειρίζεται τον διάλογο, εκμεταλλεύεται στο έπακρο τη διαλογική διάσταση της γλώσσας, που υποβάλλει όχι μόνο την ιδέα της επικοινωνίας αλλά και την ιδέα της διχασμένης λογικής όπως και του παράλογου. Καθώς τα λόγια των ανθρώπων γλιστρούν αβασάνιστα από τα χείλη των ανθρώπων μεταφέροντας φαντασιώσεις και ψευδαισθήσεις, το αληθές και το ψευδές, το εφήμερο και το αιώνιο, το καλό και το κακό δοκιμάζονται ανελέητα…
Οι κριτικές για τον Φιλόξενο Καρδινάλιο όπως και για υπόλοιπα πονήματα του Γονατά τη δεκαετία του ΄80 έδειχναν πλήρη αναγνώριση μέχρι και ενθουσιασμό. … Ζητήματα όπως η μνήμη, η ειρωνεία, ο χρόνος θίγει ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου: ο Φιλόξενος Καρδινάλιος αποδεικνύεται σπάνιας ευρηματικότητας αφήγημα… αποτελεί ουσιαστική σπουδή πάνω στον χρόνο, στην εμπειρία και στη μνήμη ενώ παράλληλα ιχνογραφεί διακριτικά τις δυνατότητες της έντεχνης γλώσσας ως προς την ειρωνεία, το παράλογο και την αυθύπαρκτη γοητεία του μύθου…(Φ. Αμπατζοπούλου 2025: 189-201)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου