Το τρίτο βιβλίο του Γονατά περιλαμβάνει επτά αφηγήματα, που διαφέρουν σε έκταση. Το μεγαλύτερο είναι «Η επίσκεψη»…Τα κείμενα της συλλογής ξαφνιάζουν με την πρωτοτυπία τους ως προς την πλοκή, τους θεματικούς πυρήνες ή τα μοτίβα αλλά και τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στα αφηγήματα. Όλα συνεργούν σε μια διαφορετική ματιά στον κόσμο της πραγματικότητας, χάρη σε καταστάσεις οργιώδους επινόησης και στη φρεσκάδα που έχουν οι περιγραφές, καθώς χρησιμοποιούνται λέξεις μισοξεχασμένους από το τρέχον λεξιλόγιό. Επίσης είναι προφανές το ηθικό ή διδακτικό υπόβαθρο. Στο αφήγημα «αγελάδες», το θέμα παρουσιάζει τα έλεγα οικολογικό ενδιαφέρον… Η «επίσκεψη» είναι αφήγημα εκτενέστερο και οπωσδήποτε ένα διαμάντι της νεοελληνικής και ξένης λογοτεχνίας. Παρακολουθούμε την ιστορία που ο αφηγητής περιγράφει σε πρώτο πρόσωπο και σε χρόνο ενεστώτα: είμαστε κοντά στην ονειρική αφήγηση, αλλά εδώ η πλοκή έχει αρχή, μέση και τέλος. Σε ένα παράξενο, μεγάλο, άδειο σπίτι δυο φίλοι έχουν οργανώσει μια συμβίωση με τον εξής ασυνήθιστο τρόπο; Κάθε εβδομάδα αλλάζουν ρόλο. Ο ένας γίνεται υπηρέτης και ο άλλος αφεντικό… την κατάσταση αυτή ανατρέπει μια άγνωστη γυναίκα με ένα κοριτσάκι που εισβάλλει στο σπίτι, δίνοντας την εξήγηση ότι η κόρη της είναι ακροβάτις, ότι τα ψηλά ταβάνια του σπιτιού προρφέρονται για την εξάσκησή της και σκοπεύει να εγκατασταθεί για ένα διάστημα. Η γυναίκα αυτή επιβάλλει αποφασιστικά την παρουσία της και τους όρους της χωρίς να επιδέχεται αντιρρήσεις, το μόνο πρόσωπο που δεν υφίσταται μεταμορφώσεις ή αλλοιώσεις είναι η γυναίκα-εισβολέας…. Η κυρία διατάζει, οι δύο συμπρωταγωνιστές πειθαρχούν. Ο ένας αναχωρεί ό άλλος γίνεται υπηρέτης της. Ποιοι όμως είναι αυτοί οι δύο περίεργοι άνθρωποι των εναλλασσόμενων ρόλων που σχηματίζουν αυτό το περιέργως σύμπλεγμα; Είναι φανερό πως βρισκόμαστε μπροστά στο θέμα του «σωσία» που δηλώνει έναν άνθρωπο με δύο πρόσωπα. Το θέμα του «σωσία» δεν σημαίνει διχασμό προσωπικότητας, αλλά το κομμάτιασμα του ανθρώπου- εννοώ του κάθε ανθρώπου- σε έναν εαυτό της επιθυμίας και σε εκείνον της υποταγής στις κοινωνικές συμβάσεις - σε φρουδικό εγώ και υπερεγώ…. Ο αμφιπρόσωπος άνθρωπος, ο αενάως μεταμφιεζόμενος, ο σωσίας μπορεί να επιδοθεί σε τολμηρότερες επιχειρήσεις, να μεταμορφωθεί σε ζώο. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σ’ ένα άλλο αφήγημα, το οποίο τιτλοφορείται «Οι κύκνοι». Εδώ ο αφηγητής είναι σκύλος με ιδιότητες ανθρώπου: δακρύζει, φυσά τη μύτη του, θυμάται, λυπάται, μετανοεί, αισθάνεται ένοχος, υπόσχεται. … τα πάντα υπόκεινται σε μεταμορφώσεις. Ο άνθρωπος γίνεται σκύλος, ο σκύλος άνθρωπος. Το κοριτσάκι υπάρχει ως κοιμωμένη -στη ρίζα του λωτού- και ως παιδί που παίζει. Ο λωτός γίνεται κυπαρίσσι. Ο κήπος μεταμορφώνεται σε λίμνη. Το μόνο πρόσωπο που δεν αλλάζει είναι η γριά, που είναι παραμάνα αλλά και γυναίκα του φύλακα του κήπου. Αυτή προστάζει, αυτή επιβάλλει κυρώσεις, προκαλώντας συναισθήματα οργής, μανίας. Η παρουσία της δεν αποτελεί μόνο απειλή, αλλά και πηγή επιθυμίας θανάτου. … μια δεύτερη φορά στο ίδιο βιβλίο εμφανίζεται η εξουσία προσωποποιημένη σε μορφή γυναίκας. Τίποτε το περίεργο σε αυτό άλλωστε, αφού ο πρώτος άνθρωπος στη ζωή μας που μας επιβάλλει την πειθαρχία που μας εισάγει στο πλέγμα των απαγορεύσεων και των επιβραβεύσεων΄, που μας προστατεύει αλλά και μας τιμωρεί, είναι η μητέρα. (Φ. ΑΜΠΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ 2025:134-141)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου