Δοκιμη αποχαιρετισμών

Ευχαριστώ τη Διεύθυνση και τον Σύλλογο διδασκόντων του 9ου ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ που μου έδωσαν την ευκαιρία να μοιραστούμε αυτές τις στιγμές της αφυπηρέτησης των δύο εκλεκτών μας συναδέλφων, της Ελένης και του Φώτη.

Η μετάβαση αυτή από την ενεργό υπηρεσία στη συνταξιοδότηση είναι οριακή, είτε στηρίζεται σε προσωπική είτε σε αναγκαστική επιλογή. Μάλιστα με τις ισχύουσες νομοθετικές ρυθμίσεις είναι οριστική και τελεσίδικη, ανεξάρτητη από τις επιθυμίες και τις δυνατότητες καθενός από μας. Και ενώ όσο είναι κανείς μακριά από τα όρια συνταξιοδότησης μακαρίζει αυτούς που τα αγγίζουν , όταν φτάνει η ώρα του αποχαιρετισμού οι στιγμές είναι αμήχανες, περίεργες, πιθανόν άβολες, συναισθηματικά φορτισμένες, ενώ η Πολιτεία είναι προκλητικά και ισοπεδωτικά απούσα, συνοδεύοντας το κλείσιμο της σχολικής μας καριέρας με μια τυπική επιστολή, επαναλαμβανόμενη, ίδια για όλους, και μάλιστα εφαρμοσθείσα μόλις από το 2020 και μετά, λες και είμαστε μόνο ένας αριθμός μητρώου στα αρχεία του Υπουργείου Παιδείας.

Επομένως οι μοναδικές αυτές στιγμές του «τέλους» μιας καριέρας, που ενδέχεται να έχει και αριστοτελική σημασία, νοηματοδοτούνται κατά βάση από την παρουσία των συνοδοιπόρων μας στο σχολείο, των ανθρώπων με τους οποίους μοιραστήκαμε αγώνες, αγωνίες, προσπάθειες, επιτυχίες, αποτυχίες, ματαιώσεις, οράματα.

Στο πλαίσιο αυτό θα ήθελα με την παρουσία μου να δηλώσω πόσο ευλογημένη αισθάνομαι που συνεργάστηκα με την Ελένη και τον Φώτη, δυο φιλολόγους «παλαιάς κοπής», όπως κι εγώ άλλωστε, από τότε που το 9ο συγχωνεύτηκε με το 12ο Λύκειο. Ξεκινήσαμε όμως την καριέρα μας τότε που τα φιλολογικά μαθήματα αποτελούσαν τον κορμό του σχολικού προγράμματος, όταν η κλασική παιδεία ήταν αδιάψευστο κριτήριο αρετής και μοχλός κοινωνικής ανόδου. Αξιωθήκαμε την κατάνυξη και τη μαγεία της σχολικής τάξης, τις δύσκολες ερωτήσεις των μαθητών, τα βλέμματα της αποδοχής, την εκτίμηση των γονιών, την πεποίθηση ότι μαζί θα διαμορφώσουμε έναν καλύτερο κόσμο. Και φθάσαμε στην απαξίωση του έργου μας, στην υποτίμηση του δημόσιου σχολείου, στην απουσία «λόγου», λογικής και οραμάτων.

Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς της οικονομική κρίσης, των διαρκών αναπροσαρμογών προγραμμάτων και βιβλίων, μες στις αλλαγές νόμων, διαταγμάτων και συνθηκών που καθορίζουν το μεγαλύτερο μέρος της σχολικής ζωής, κατορθώσαμε, στο νέο 9ο Λύκειο πλέον, να εμπεδώσουμε ένα modus vivendi αμοιβαίας εκτίμησης, ειλικρινούς «ομιλίας» (και συν-ομιλίας), συνεργασίας και συναντίληψης, διαφωνίας και αποδοχής του διαφορετικού, όπου δεν ένιωσα ποτέ να ανταγωνίζονται ή να υπονομεύουν το έργο μας η Ελένη και ο Φώτης.

Με δεδομένη άλλωστε την «κακοδαιμονία» της πολυσχιδούς ειδικότητάς μας, ομολογώ ότι συνεργαστήκαμε αρμονικά σε θέματα επιστημονικά, διδακτικά, διοικητικά, παιδαγωγικά. Συμφωνήσαμε ή διαφωνήσαμε ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης εκπαιδευτικών προβλημάτων, μαζί σχεδιάσαμε πλάνα μαθήματος και θέματα εργασιών, ανταλλάξαμε απόψεις για την αξιολόγηση των μαθητών και του έργου μας, βγάλαμε θέματα εξετάσεων, επιτηρήσαμε και εξετάσαμε προφορικά μαθητές, διορθώσαμε γραπτά , σχολιάσαμε θέματα πανελλαδικών και βαθμολογήσαμε ο καθένας με το στυλ και τον χαρακτήρα του.

Ξεχωριστά θυμάμαι τις ιδιαίτερες συζητήσεις μας με την Ελένη για τη νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία, την αρχαία ελληνική και λατινική γραμματεία, τη γοητεία της κοινής ανάγνωσης ξεχωριστών για μας κειμένων, την αξιοποίηση του δοκιμιακού λόγου στη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος, τις ατελείωτες φωτοτυπίες και την «κοπτοραπτική» τους προετοιμασία, το άγχος για το αποτέλεσμα των προσπαθειών μας, τις κοινές αγωνίες για τη συμπεριφορά και την επίδοση των μαθητών, την ατελείωτη υπομονή της στην προφορική εξέταση των μαθητών, τη διαρκή αναζήτηση νέων προσεγγίσεων, αλλά και τα κόκκινα της μάγουλα στα γκρίζα μαλλιά και τα υπέροχα κοσμήματα και μαντήλια. Μία φιγούρα σοβαρή, στοχαστική, λιγομίλητη, φιλόκαλος και φιλόμουσος που δεν «εκτίθεται» εύκολα και δεν αποκαλύπτει τον εσωτερικό της πλούτο, σαν τα μαργαριτάρια που πρέπει να κοπιάσεις για να τα αγγίξεις…

Ή πάλι θυμάμαι τον Φώτη, ξεχωριστό ξεναγό μας στις εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, εκείνο το πάθος του για το «όλον» και το «μέρος» παρά την πλημμελή προσοχή των μαθητών, εκείνη την εκπληκτική ιστορική μνήμη, την διαρκή μελέτη, στοχασμό και αναθεώρηση της Ιστορίας, των πηγών και των ιστορικών προσεγγίσεων, την έρευνα πεδίου στην Ιστορία, τη Λαογραφία, τη λαϊκή μουσική, τις λεξιλογικές του ανησυχίες, τις ομιλίες του στις σχολικές εορτές, την γραμματειακή του υποστήριξη, τις πολιτικές του αναλύσεις και αγωνίες, το θάρρος της γνώμης του… Να μην ξεχάσω τα τραγούδια που σιγοτραγουδήσαμε με τον Φώτη προεξάρχοντα σε ταβερνούλες ή στην αυλή του σχολείου μας, τα ποτήρια που τσουγκρίσαμε, τους χορούς που χορέψαμε… Ένας ρεμπέτης σημερινός, λιτός και λιτοδίαιτος, πολυπράγμων, ομιλητικός, επικοινωνιακός, κάποτε ιδιαίτερα αγχώδης και ανήσυχος με την υγεία και τα οικονομικά του δεδομένα, που όμως φροντίζει περισσότερο για το φαί του σκύλου του παρά για το δικό του…

Αυτά είναι, αγαπημένοι μου συνάδελφοι, Ελένη και Φώτη, όλα εκείνα στα οποία συμπράξαμε υλοποιώντας το φιλολογικό μας έργο που πιθανόν κάποτε από υπερβολικό πάθος το υπερβήκαμε, ποτέ όμως δεν το είδαμε ως πάρεργο, αν και θα βόλευε ίσως την Πολιτεία και την ΑΙ να το δούμε έτσι. Αυτά είναι όσα απεικονίζουν την κοινή μας πορεία σε τούτες τις αίθουσες και αποτύπωσαν στη μνήμη μου βιώματα ανεξίτηλα, που προς στιγμήν τα προσπεράσαμε, μέσα στην πίεση δύσκολων στιγμών, μέσα στο άγχος και την αγωνία, την οργή ή τις ματαιώσεις της σχολικής μας ζωής. Σας εύχομαι από καρδιάς να έχετε καλή υγεία και τύχη στη νέα περίοδο της ζωής σας, να έχετε την ευκαιρία να ασχοληθείτε με όσα σας ευχαριστούν και τα παραμελήσατε μέσα στις πιεστικές ανάγκες της καθημερινότητας και τέλος να σας ευχαριστήσω άλλη μια φορά για τις αναμνήσεις που συνδιαμορφώσαμε στο 9ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ.